تاریخچه هیات نظارت و ارزیابی

در سال ۱۳۸۶ فعالیت­های دفتر نظارت و ارزیابی آموزش عالی گسترش یافت و تلاشها برای نظارت و ارزیابی بر تمام دانشگاه­ها و مؤسسات آموزش عالی نتیجه داد و نظام نظارت و ارزیابی جدیدی مبتنی بر استفاده از ظرفیت دانشگاه­های دولتی در امر نظارت و ارزیابی در استان­های کشور شکل گرفت. شورای نظارت و ارزیابی آموزش عالی مورد بازنگری قرار گرفت. علاوه بر این شبکه­ ای جدید از نظارت و ارزیابی در استان ها و با محوریت دانشگاه های منتخب شکل گرفت. 

تاریخ 22 اردیبهشت ماه 1386 و پیرو بخشنامه شماره 3488/2 مورخ 86/02/31دانشگاه تبریز :

در پی تصویب آئین نامه تشکیل و نحوه فعالیت شورای نظارت و ارزیابی آموزش عالی استانی در تاریخ 22 اردیبهشت ماه 1386 و پیرو بخشنامه شماره 3488/2 مورخ 31/2/86 دانشگاه تبریز بعنوان دبیرخانه هیأت نظارت و ارزیابی استان آذربایجان شرقی انتخاب شد و وظیفه نظارت بر مؤسسات و مراکز آموزش عالی استان به این هیأت محول گردید.  

   در همین راستا و در اجرای آیین نامه فوق، هیأت نظارت و ارزیابی استان آذربایجان شرقی بعد از تشکیل و توسعه، به فعالیت خود در زمینه نظارت و ارزیابی بر مؤسسات آموزش عالی استان، طبق برنامه های ارائه شده در قالب تشکیل جلسات متعدد هیأت نظارت و ارزیابی استانی و نیز کارگروههای تخصصی، بازدیدهای دوره ای از مراکز آموزش عالی استان با هماهنگی و برنامه ریزی قبلی و همچنین همراهی با اعضای هیئت نظارت و ارزیابی اعزامی از طرف وزارت متبوع در بازدید از مراکز آموزش عالی استان از ابتدای سال 87 فعالیت خود را آغاز کرد

 ازسال ۱۳۸۷تا 1397 نحوه تشکیل و فعالیت هیئت­ های نظارت و ارزیابی استانی توسط وزیر وقت علوم، تحقیقات و فناوری

حاصل این تلاش­ها ابلاغ آیین­ نامه نحوه تشکیل و فعالیت هیئت­ های نظارت و ارزیابی استانی توسط وزیر وقت علوم، تحقیقات و فناوری در اردیبهشت سال ۱۳۸۷ بود و بدین ترتیب نظام نظارت و ارزیابی با شکل جدید به طور رسمی کار خود را آغاز کرد. همچنین آیین نامه تشکل دفاتر نظارت و ارزیابی دانشگاه ها نیز مورد بازنگری قرار گرفته و تلاش شد تا این دفاتر در نظام نظارت و ارزیابی جدید جایگاه مناسبتری داشته باشند و تاکید شد که این دفاتر ذیل رئیس دانشگاه یا مؤسسه فعالیت کنند.

لازم به یادآوری است که همزمان با دفتر نظارت و ارزیابی آموزش عالی در معاونت آموزشی در دیگر معاونت­ها از جمله معاونت دانشجویی، معاونت پژوهش و فناوری، معاونت اداری مالی و معاونت فرهنگی اجتماعی نیز دفاتر نظارت و ارزیابی تشکیل شده و حوزه های تخصصی خود را مورد نظارت و ارزیابی قرار می­دادند.

توسعه دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی و گستردگی فعالیت آنها در ابعاد مختلف باعت توسعه حوزه ­های فعالیت دفتر نظارت و ارزیابی آموزش و هیئت­ های نظارت و ارزیابی به عنوان بازوان فکری و اجرایی نظام نظارت و ارزیابی شد. کم کم انسجام بخشی بیشتر و ایجاد یک نظام یکپارچه برای نظارت و ارزیابی دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی با پرداختن به تمام مؤلفه­ های کارکردی و عملکردی آنها اجتناب ­ناپذیر می نمود.

همچنان که گفته شد با توجه به توسعه چشمگیر نظام علم و فناوری کشور طی بیش از سه دهه پس از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی و اهمیت نقش آن در توسعه همه جانبه کشور، استقرار نظام جامع نظارت، ارزیابی، اعتبار سنجی و رتبه بندی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی امری ضروری بود. در قانون اهداف، وظایف و تشکیل وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مصوب مجلس شورای اسلامی در سال ۱۳۸۳، سیاست­های کلی نظام علم و فناوری (ابلاغی مقام معظم رهبری در تاریخ ۱۳۹۳/۶/۲۹)، نقشۀ جامع علمی کشور (مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی ۱۳۸۹/۱۰/۱۴)  و قوانین برنامه ­های توسعه پنج ساله کشور (مصوب مجلس شورای اسلامی)، نظارت و ارزیابی نظام علم و فناوری همواره به عنوان یکی از ارکان نظام علم و فناوری مطرح می­شد. این تغییر و تحولات مدیران ارشد وزارت را بر آن داشت تا برای کارآمدتر کردن نظام نظارت و ارزیابی در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری چاره ­ای بیندیشند. گسستگی فعالیت­های مرتبط با نظارت و ارزیابی در حوزه های مختلف، دیگر پاسخگوی نیازهای مدیران وزارت برای سیاستگذاری، تصمیم­ گیری و برنامه­ ریزی نبود. این امر ایده شکل­ گیری مرکز نظارت و ارزیابی آموزش عالی مستقل از معاونت­ها و زیر نظر مستقیم وزیر علوم، تحقیقات و فناوری را پدید آورد.

سال ۱۳۹۱:

در نهایت در سال ۱۳۹۱ دفتر نظارت و ارزیابی آموزش عالی به مرکز نظارت و ارزیابی آموزش عالی ارتقا پیدا کرد (ساختار و تشکیلات مصوب وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ابلاغی اسفند ۱۳۹۰) و قرار شد دفاتر نظارت و ارزیابی معاونت­های دیگر به این مرکز ملحق شده و تمام امکانات از جمله منابع انسانی آنها نیز در اختیار مرکز نظارت و ارزیابی آموزش عالی قرار گیرد. دفاتر نظارت و ارزیابی معاونت پژوهش و فناوری و معاونت فرهنگی اجتماعی برچیده شد، لیکن صرفاً شرح وظایف آنها به مرکز واگذار شد و نیروهای انسانی آن دفاتر به مرکز منتقل نشدند. خاطر نشان می­شود با توجه به تشکیل سازمان امور دانشجویان، دفتر نظارت و ارزیابی معاونت دانشجویی در آن سازمان همچنان به کار خود ادامه داد. اداره کل نظارت بر طرح های عمرانی نیز همچنان در معاونت اداری، مالی و مدیریت منابع به کار خود ادامه داد.

سال ۱۳۹۵:

در سال ۱۳۹۵ مجدداً نظام نظارت، ارزیابی و آیین ­نامه شورای نظارت و ارزیابی بازنگری شد، عنوان مرکز به مرکز نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت علوم، تحقیقات و فناوری تغییر پیدا کرده و پس از تصویب وزیر وقت علوم، تحقیقات و فناوری در اسفند ۱۳۹۵ ابلاغ شد. ویژگی جدید این نظام افزودن مقوله تضمین کیفیت به ماموریت­های مرکز بود تا گستره نظارت و ارزیابی به تمام ابعاد نظام علم و فناوری در کشور از جمله اعتبارسنجی و تضمین کیفیت را نیز شامل شود. به عبارت دیگر قبل از آن مرکز نظارت و ارزیابی صرفاً در مقوله­ های ارزیابی درونی و ارزیابی بیرونی ورود می­کرد، لیکن قرار شد با تغییر ساختار جدید در مقوله اعتبارسنجی و تضمین کیفیت نیز ورود پیدا کند.

در سال ۱۳۹۷:

همچنین آیین­ نامه ­های نحوه تشکیل و فعالیت هیئت­ های نظارت و ارزیابی استانی و تشکیل و فعالیت مدیریت­ های نظارت و ارزیابی دانشگاه­ها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی نیز متناسب با ماموریت­های نظام نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت بازنگری شد.

هم اکنون در استان آذربایجان شرقی :

پس از نزدیک به پنج دهه تجربه در امر نظارت و ارزیابی در محدوده زمانی فوق الذکر بیش از 80 درصد مراکز آموزشی استان آذربایجان شرقی مورد نظارت و ارزیابی قرار گرفت و به تناسب آن جلسات کارگروه های تخصصی و هیات استانی بطور مستمر و منظم برقرار گردیده و نتایج آن به مرکز نظارت ارسال گردیده است.در ضمن جهت ارتقاِ کیفیت آموزشی و تضمین کیفیت آن در چارچوب آئین نامه هیات های استانی تصمیمات راهبردی و تحلیلی در کارگروه های تخصصی و جلسات استانی اتخاذ شده که در آمایش رشته های تحصیلی استان تاثیر گذار بوده است.